دستیابی به مفهوم شهر هوشمند و گذر از دنیای یک بعدی شهرهای سنتی و امروزی به دنیای دو بعدی شهر هوشمند که دستاورد فناوریهای نوین اطلاعاتی و ارتباطی است، نیازمند برنامه راهبردی است.

این برنامه راهبردی ضمن ایجاد ساختار علمی و پژوهشی برای تبیین دقیق مساله و طراحی و تدوین مدل و برنامه عملیاتی و اجرایی برای آن، زمینه های مناسب برای اجرا،
پیادهسازی و توسعه آن را فراهم مینماید. بنابراین استقرار کامل شهر هوشمند نیازمند نقشه راهی است که براساس فرایندی گام به گام در بستر زمان و معطوف به آینده اجرا شود.

در چارچوب جامعه اطلاعاتی و در عصر انقلاب اطلاعات و ارتباطات، بسترهای شکلگیری شهرهای الکترونیکی به صورت خدمت محور فراهم گردیده است. هدف اصلی این نوع شهرها، ارائه کلیه خدمات مورد نیاز شهروندان بهصورت برخط در تمام ساعات شبانه روز بود تا از طریق ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات، با کمترین هزینه و اتلاف وقت، پیچیده ترین خدمات مالی و اداری انجام شود. با وجود پیامدهای مثبتی که جامعه اطلاعاتی در حوزه رفاه اجتماعی و اقتصادی ایجاد کرده بود، اما به دلیل نوع رویکرد آن به شهروندان در قالب سرویس گیرندگان و نادیده انگاشتن آنها به عنوان سرمایههای فکری و انسانی شهر، پس از مدتی در محافل علمی و حرفهای، موضوع جامعه دانش محور 2 مطرح گردید. این جامعه بهطور عمده بهدنبال افزایش ارزش افزودههای ناشی از تعامل شهروندان و شهر میباشد. در این راستا، شهر هوشمند به نوعی مفهوم تجلی یافته شهر دانش محور است که در یک چرخه متقابل میان شهر و شهروندان به عنوان سرمایه های انسانی و اطلاعاتی به ارائه خدمات می پردازد و اساساً با شهر الکترونیکی متفاوت است.


شهر الکترونیکی عبارت است از امکان دسترسی الکترونیکی شهروندان به کلیه ادارات، اماکن درون شهری و دستیابی به اطلاعات مختلف مورد نیاز به صورت شبانهروزی، هفت روز هفته، به شیوهای با ثبات، قابل اطمینان، امن و محرمانه. با توجه به این تعریف، در شهر الکترونیکی محدودیتهای یک شهر عادی و سنتی وجود ندارد و از آنجا که اکثر فعالیتها به صورت الکترونیکی و از طریق اینترنت انجام میشود، دیگر نیازی به حضور فیزیکی افراد در محل مورد نظر نیست. شهر الکترونیکی شهری است که در آن بر روی فرصتهای خلق شده توسط فناوری اطلاعات و ارتباطات، به منظور افزایش موفقیت و اثرگذاری سرمایه گذاری شده است. ایجاد زمینه استفاده از نظر شهروندان در مدیریت شهر از جمله اثرات اجتماعی اجرای پروژه شهر الکترونیکی خواهد بود.